Tangisku 67

Kamis, 10 Mar '11 13:51, dibaca 1200 kali

 

SedulurkuTM, aku mung sakdrema nulis apa kang dak weruhi, apa kang dak rasakke, sarta apa kang dak lakoni minangka jejering manungsa kang urip ing karang padesan. Udakara wus rong tahun iki, aku lan sedulur-sedulurku para among tani ing laladan Kabupaten Klaten sisih lor, utawa tlatah Sukoharjo iring kulon, padha nandang kasangsaran kang kaya-kaya wus kliwat wates.

Sajroning rong tahun iki, sawah pirang-pirang atus hektar kang amba ngulak-ulak, pranyata ora bisa maneh asung bebungah arupa panen pari utawa palawija kaya adat saben kang wus lumaku. Sajroning rong tahun iki, mawarna-warna ama pari gawe rusak kang tanpa kendhat.

Aku kelingan, rong tahun kepungkur, nalika pari isih nedheng gumadhung, dumadakan sirna kang ijo royo-royo malih tingal dadi abang mbranang, mosak-masik, ajur mumur, ing wektu kang banget cepet, amung butuh wektu sewengi. Ing bengi iku, udan riwis-riwis tan kendhat. Mbarengi udan kang ngglejeh iku, pangamuking tikus sawah sigra gawe muspraning pangarep-arepku lan para sedulurku among tani kabeh.

Tenaga lan ragat kang ora sithik, malah kepara akeh kang direwangi mider golek utangan mrana-mrene, mung kanggo nyukupi anggone ngolah sawah nandur pari, sanalika muspra lan sirna keli mbanjir. Pangamuking tikus mung nyisakkake panen sakarung rong karung, amung tanduran ing sakiwa tengen galengan kang ora diambah tikus keparat iku.

Kedadeyan mangkono dumadi makaping-kaping. Sak elingku, udakara telung tancep utawa telung musim tanduran pari tansah digasak dening tikus. Maneka warna cara wus dilakoni kanggo nyuwuk pangamuking tikus. Mulai saka gropyokan, racun, gembusan, lan sapanunggalane. Malah ana saweneh kadang tani kang nggunakake srana supranatural, awit saking judheg lan kentekan akal kanggo mbrastha tikus.

Sawise setahun luwih daya lan tenaga para among tani pineres dening ama tikus, pranyata gawe pepesing semangat para tani. Sawah atusan hektar dijarke tanpa diurus dadi bera. Kang tuwuh ing kono amung genjer, jawan, enceng gondhok, sarta mawarna-warna suket kang thukul tanpa ditandur.

Kanggone para tani kang isih duwe duwit kanggo modhal, ana kang nandur jagung, melon, lombok lan sayur-sayuran. Nadyan mangkono, dasar pancen nasib lagi apes, hasil panen maneka warna tanduran palawija mau ya ora mbejaji. Malah rega lombok kang nembus atusan ewu wae babar blas ora gawe senenge para tani, awit panen gagal lan mung bisa dadi penonton.

Ngancik musim tanam kaping lima, sabubare ama tikus rinasa wis rada mendha, kanthi cara kiter golek utangan ngiwa-nengen para tani gumregah maneh nandur pari. Temtu wae ragad kanggo ngolah sawah wektu iku kepara luwih larang, amarga lemah wus dadi mengkal amarga kesuwen sing bera. Sewulan rong wulan durung ana tandha-tandha serangan tikus, petani rumangsa rada lega.

Nanging apa daya, ing sawijining wengi kang kinanthen udan riwis-riwis, dumadakan wereng coklat ganti soroh amuk ing atusan hektar sawah mau. Tekan kene, para tani ing laladan Delanggu Klaten (kang kawentar minangka lumbung beras, nalika semana) prasasat linolosan otot bebayune. Adus kringet, gluprut lendhut, gosong porong awake pirang-pirang wulan, sanalika muspra bareng karo sirnaing pangarep-arep.

Kadadeyan amuking wereng coklat mangkono wus meh setahun. Nanging nganti saiki durung ana tandha-tandha bakal mendha. Yen panjenengan ngepasi liwat ing bulak kulon Delanggu sabubar suruping surya, coba sawangen lampu-lampu dalan kang dikroyok mayuta-yuta wereng. Utawa lampu mobilmu kang uga dirubung wereng, walang sangit, lan kepik ireng.

Para tani ing laladan iki wus kentekan daya, luh ing mripat iki wus ora kuwawa tumetes maneh awit pancen kabeh wis asat karana saben dina nandang cintraka. Para among tani ora ngerti maneh kudu sambat marang sapa. Nalika panen amung dadi pengarep-arep, sega aking ing pawon malah kepara wus ludhes, tanpa sisa.

***

Mangkono mau gegambaran kahanan para among tani kang lagi nandhang cintraka ing tlatah Klaten, Sukoharjo, lan Sragen. Banjur para priyagung kang ngasta pangembating praja padha menyang ngendi? Apa netrane picek yen para tani butuh ulungan tangan kanggo uwal saka masalah iki.

Ing sawijining siaran televisi, sawijining priyagung Kementerian Pertanian malah semu ndakwa petani. Priyagung mau ngucap menawa petani sing wangkal, ora kena diatur, angel diajak rembugan, lan sapanunggalane. Oalahh....kok ya talah temen wong siji iki. Kayane pejabat iku ora nate ngambah ing sawah, katilik saka sepatune kang kinclong lan pantalone sing klimis.

Para priyagung iku dak kira perlu dibukak netrane, menawa konseo-konsep pertanian kang nalika semana banget moncer lan "jargonis" wis ora cocok maneh ditrapake ing zaman saiki. Contone, priyagung iku "nggugat" menawa ama tanduran angel ilang amarga pola tanam kang ora serentak. Ama mung mlumpat saka lahan siji menyang lahan sakiwa tengene.

Yen manut ilmu sekolahan, pancen gagasan kuwi ana benere. Nanging kang dumadi ing lapangan satuhu adoh lan beda karo ilmu-ilmu sekolahan kang dakik-dakik iku. Kepriye para tani bakal ngetrapake pola tanam serentak yen jumlah tenaga kerja ora nyukupi? Pancen saiki akeh pawongan kang nganggur ing karang padesan, nanging sanadyan nganggur pranyata ora gampang ngajak dheweke nyambut gawe macul neng sawah. Luwih becik dadi tukang ojek, buruh pabrik utawa panji klanthung tinimbang dikongkon macul neng sawah, nadyan hasile luwih akeh tinimbang dadi buruh pabrik.

Ing desaku, golek tenaga kanggo ngolah tanah, tandur, matun, angele ngungkuli golek mahasiswa utawa sarjana. Sing isih gelem tandang gawe ing sawah mung generasi tua (umur luwih saka 50 tahun) sing tenagane banget terbatas. Mula saka iku, pola tanam serentak sing isih dipercaya bisa ngatasi pangamuking ama kaya-kaya wus ora bakal bisa ditrapake maneh.

Pangamuking ama, miturut ilmu sekolahan, disababake saka maneka warna: pestisida kang ora bener, rabuk kang kleru, winih kang wus ora layak, lan liya-liyane. Nah, pejabat mau ya nrocos bab iku, nanging kayane piyambake lali menawa ana tugas pokok pemerintah kang uga dadi penyebab masalah iki. Yaiku ora ana maneh varitas pari anyar kang dihasilake dening lembaga penelitian pemerintah.

Aku dadi kelingan jaman Pak Harto isih nyekel panguwasa, makaping-kaping pemerintah kasil gawe varitas pari anyar minangka hasil panaliten lembaga penelitian pemerintah. Coba sampean eling-eling, apa lembaga penelitian jaman reformasi iki wis kasil gawe varitas pari anyar maneh sing tahan ama wereng lan keunggulan liyane? Nol besar !!

Sing ditandur para among tani saiki isih varitas pari tinggalan jaman Pak Harto. Coba sawangen: Cisadane, Memberamo, IR-64, C-4, lan sapanunggalane. Kabeh mau pranyata tinggalan jaman Orde Baru. Jaman saiki, sanadyan dhuwit rakyat sing disedhot dening lembaga-lembaga penelitian mau terus digrujugake, nanging kepara amung dadi "gaji buta". Kabeh mau kadi dene anempuh bebasan "nyangoni kere minggat", dibayar gedhe tanpa ana hasil sing dirasakkake rakyat tani. Jinguk tenan....

***

 

Klaten, 9 Maret 2011.

Foto kapethik saka: www.detik.com

 


Tag: petani, politikpangan

Sebarkan Digg Delicious MySpace

Terkait:

Siapa saja yang merating artikel ini:

Komentar:

alakazam 0 0
mbah, mumet mbah, wonten ingkang boso Indonesia mboten?
The Crow 0 0
alakazam: Mboten wonten, Mas Ndut...
Mbah Darmo 0 0
The Crow: Hallo...Le..? Isih urip?
Ibnu Muslim 0 0
Jowo Translater please ; ))
The Crow 0 0
[Jinguk tenan....] Ncen...
alakazam 0 0
The Crow: lalalala lalala lalalala lalala.....
Coulrophobia 0 0
trenyuh mbah
The Crow 0 0
Mbah Darmo: [Hallo...Le..? Isih urip?] Sampun gesang malh, Mbah. Lha, panjenengan punika malah kula wastani sampun seda. : p
The Crow 0 0
Mbah Darmo: Dangu mboten ketingal, kok langsung damel artikel nantang rohanisyawaliah, Mbah? : D
sekar 0 0
Mbah Darmo: saya ingin komentar. tapi ga tau arti tulisannya. ga bisa bahasa jawa.
pakai google translate bisa ga ya? : D
Maximillian 0 0
Wah, Sukoharjo maneh, ndesoku : (

Sragen, ndesone Simbah maneh, wah : (
Maximillian 0 0
The Crow: Yen krungu kabare, tak melu layadan : D
Glagah Putih 0 0
Salam Mbah...

Kalau boleh menyimpulkan, inti utamanya di sini ya [Jinguk tenan....] ; ))

[Coba sampean eling-eling, apa lembaga penelitian jaman reformasi iki wis kasil gawe varitas pari anyar maneh]

Ada, Mbah... Namanya Super Toy, yang ternyata hanya toy yang letoy : D
krisnov 0 0
Jinguk tenan....

===========

Pancen Biangane mbah....hehehe


* ealah dadi kelingan mas Agus anake kades Delanggu.
botaksakti 0 0
do uyuhono wae sawahe, mengko rak tikuse mung nyengir: D
Mbah Darmo 0 0
Hahahaha......rakyat Polka kabeh wis nganggep aku wis murud ing kasedan jati...... Yowislah, malah panjang umur.
The Crow 0 0
botaksakti: Shave the heads of those rats. They'd all committed suicide out of shame. : D
Mbah Darmo 0 0
botaksakti: Yen sing nguyuh kowe tikuse malah bingung, kok dedeg karo wujude padha.....hahaha.
krisnov 0 0
botaksakti: Kemproh...
Ibnu Muslim 0 0
sekar: Si Mbah Darmo: lagi nagis tersedu-sedu memikirkan nasib para Petani yang cuma jadi komoditi saat kampanye. Disuruh ningkatin hasil pertanian 5% tahun ini (omongan hatta rajasa pagi tadi di tipiwan), tapi nyari pupuk susah, dikasih bibit unggul super toy malahan letoy. Giliran panen dihajar harga murah. Ha ha ha terjemahan asal : ))
The Crow 0 0
Mbah Darmo: [.rakyat Polka kabeh wis nganggep aku wis murud ing kasedan jati......] Lha nggih mboten klentu, ta Mbah? Panjenengan dangu sanget mboten ketingal, nggih limrah menawi pun wastani sampun kapundut kaliyan ingkang murbeng dumadi. ; ))
krisnov 0 0
The Crow: nggak nyangka...ck ck ck...bule(potan) satu ini bisa juga basa krama, jadi terharu..hehehe.
Mbah Darmo 0 0
Ibnu Muslim: Kurang lebih nya begitulah. Pemerintah datang tepat waktu hanya saat nagih PBB. Jg pada saat panenan bagus, sambil foto2 di sawah, terus mengaku-aku kalau panen itu hasil dr bimbingannya, jinguk ora jal?

Giliran hama mengamuk, bendungan jebol, saluran irigasi hancur, hasil panen remuk, jangankan datang, menengok pun tidak. Cen uasyu tenan...
sekar 0 0
Ibnu Muslim: terima kasih mas atas terjemahannya. kalau begitu, saya jadi bisa kasih rating deh.

: ) : ) : )
The Crow 0 0
krisnov: [bisa juga basa krama] The language can be polite, but the message remains a mocking one just the same. : p
Black Horse 0 0
Pak botaksakti: baradar The Crow: paman TTTH: Manga dipun terjemah. . . . ; ))
emina 0 0
saya harus merating apa yah...ga ngerti : ((

ga ada rating 'Membingungkan" sih ya. Tapi gambarnya sih gambar tikus. kira-kira sepertinya ini sedang membahas kegalauan sang penulis dalam membasmi hama tikus ? : D

betul tidak paman The Crow ?
TTTH 0 0
Black Horse: emina: Ini hasil terjemahannya

http://politikana…-pangan.html

: D
rephemera 0 0
Mbah Darmo: sugeng tepang Mbah Darmo , dalem tiyang enggal wonten babagan polka mbah...
: )

nuwun sewu mbah, menawi [Ing desaku, golek tenaga kanggo ngolah tanah, tandur, matun, angele ngungkuli golek mahasiswa utawa sarjana. Sing isih gelem tandang gawe ing sawah mung generasi tua (umur luwih saka 50 tahun) sing tenagane banget terbatas.] punika klentunipun sinten mbah?
*bilih klentu mbah, menawi TV ingkang boten leren anggenipun ngiming-ngimingi?

_/\_
yusro 0 0
Mbah Darmo: [Ing sawijining siaran televisi, sawijining priyagung Kementerian Pertanian malah semu ndakwa petani.]

Lha priyagung sing ngendikan mau, cen wereng kok Mbah : ))
pras 0 0
Wingi aku wis usul mbah takkon nggawe maneh klompencapir lan temu wicara soale bapak yo bocah ndeso gek jebolan doktor ipb mestine ya isa mrantasi ngangkat nasib petani, eeee lha kok saiki hobine malah mung import beras, ha lak nganyelke ta
Black Horse 0 0
TTTH: ; )) ; ))

Suwun, nek niku mpun moco kulo. . . : D
Mbah Darmo 0 0
pras: Bener pak, nganyelke kecampuran nyebahi............

[dadi kelingan guyone kancaku: IPB alumni can do anything, but agricuture...]
Mbah Darmo 0 0
yusro: Ora mung wereng Kang, malah ratune wereng. Yen ana lahan panen apik wae gage2 narsis gawe foto2, terus ngaku-aku. Giliran panen ajur malah minggat.......... jindul tenan.
emina 0 0
TTTH: lah emang sama ya pembahasannya? Tapi pasti ada kata -kata yang berbeda. anyway, terimakasih yah m(_ _)m *menjura*

hoo..ini tentang pertanian yah... *elus jenggot*
TTTH 0 0
yusro: Mbah Darmo: Black Horse: Kamangka wereng menika ambetipun pancen tengik™ ; ))
The Crow 0 0
Black Horse: TTTH: emina: Here is the better translation: http://politikana…article.html : D
Black Horse 0 0
TTTH: [tengik™]

Ingkang tengik™-an mboten mung rengginan. . . .

The Crow: : )) : )) : ))

Inggih, mlayu nyang TKP. . . .
conscientizacao 0 0
Mbah Darmo: "Kabeh mau kadi dene anempuh bebasan "nyangoni kere minggat", dibayar gedhe tanpa ana hasil sing dirasakkake rakyat tani. Jinguk tenan...."

Niki sing marakke +1 inspiratif ; ))
Last Man Standing 0 0
Ibnu Muslim: emina:
Terjemahan dgn baca cepat helicoptering menurut saya begini:

Mbah Darmo nangis melihat sawah dalam dua tahun ini, lima kali masa tanam tidak panen lagi karena terserang hama tikus dan wereng. Petani utang kesana-kemari, kiri kanan untuk ongkos tanam tapi beberapa masa tanam tidak panen juga. Ada petani yang punya modal dapat menaman jagung, melon, cabe tapi ketika panen harga murah sekali, dasar nasib sial. Tenaga yang mau mencangkul usianya lanjut, usia muda lebih suka nganggur daripada mencangkul.
Kementerian Pertanian melihat kegagalan panen petani, justru menyalahkan petani, sulit diatur, sulit diajak diskusi dsb.
Para peneliti di bidang pertanian gaji besar, miskin prestasi yang bermanfat bagi petani. Tak ada penemuan varietas baru, zaman ORBA menemukan beberapa varietas yang ditanam hingga sekarang. Menggaji peneliti, ibarat memberi uang kepada gelandangan/pengemis agar segera pergi. (kalimat terakhir ini yang berkesan).


Mbah Darmo: Menawi lepat nyuwun pangapura Mbah.
emina 0 0
Last Man Standing: wah, keren, pak! Hatur nuhun pisan : D

[Ada petani yang punya modal dapat menaman jagung, melon, cabe tapi ketika panen harga murah sekali, dasar nasib sial.]

betul. hasil pertanian kalau dibeli langsung dari petani itu sangat murah, sedangkan klo udah nyampe mall menjadi amat mahal. yang untung tetep makelar dan pengusaha2 kaya.
Last Man Standing 0 0
Mbah Darmo: [Jg pada saat panenan bagus, sambil foto2 di sawah, terus mengaku-aku kalau panen itu hasil dr bimbingannya, jinguk ora jal?]

Tingkah punika sampun kaserat wonten buku SOP, dados gonta-ganti priyagung ngaten punika tingkahe. Sinuhun boten kersa wonten kabar saking jongos ipun menawi petani gagal penen. Para jongos mboten wantun matur kahanan ingkang leres. Nggih niku ta tindak-tanduk ngapusi ingkang sampun dados pedamelan, budaya.

Semar Mendem 0 0
Siapa suruh jadi petani...... ; )
Icarus 0 0
[Aku dadi kelingan jaman Pak Harto isih nyekel panguwasa, makaping-kaping pemerintah kasil gawe varitas pari anyar minangka hasil panaliten lembaga penelitian pemerintah.]

Waaah, si Mbah kontrarevolusi... [ -(
Icarus 0 0
Icarus: Berapa lama bisa ngerti?
Icarus 0 0
Icarus: 10 menit. Ini, yu' Pur bantuin! : D
Semar Mendem 0 0
[Waaah, si Mbah kontrarevolusi]

Icarus: masa lalu tidak semuanya jelek, justru kejujuran dalam menilai itu yg penting... ; ))
pradaksina 0 0
emina: Coba petaninya itu bikin kelompok, jaga kualitas, sortir barang, belajar packaging, terus bikin kontak langsung ke supermarket. Sudah banyak yg bikin seperti itu.

Kalau kita beli hasil panenan di level petani/pedagan pasar umumnya, jika kita sortir sendiri untuk menyamai kualitas barng di supermarket mungkin cuma dapet separohnya.
pradaksina 0 0
Icarus: Semar Mendem: Jaman Pak Harto, petani gak boleh nanam padi kualitas bagus, harus padi IR sekian yg kualitasnya jelek, tapi tingkat produksinya tinggi, jadi cepet mencapai swasembada.
pradaksina 0 0
emina: http://www.gasolorganik.com/
Felipe 0 0
Mbah Darmo: [ nalika pari isih nedheng gumadhung, dumadakan sirna kang ijo royo-royo malih tingal dadi abang mbranang,]

loh, saking ijem kok saged dados abrit tho, Mbah? Menawi teng dusun kulo, bar diamuk tikus sabinipun paling dados coklat niku, niki tikuse mesti sekti sanget nggeh? sekti pundi kaliyan pak botaksakti ? : D
pradaksina 0 0
Felipe: Orang jawa mana ngerti cokelat. Adanya abang.

: D
Felipe 0 0
pradaksina: lah menawi warni kados gendhis jawi niko warnanipun nopo? mosok abrit?

#jawabedagenerasijadidahkenalcoklat ; ))
pradaksina 0 0
Felipe: Lha transmigrasi nyampe bahasa Indonesia juga masih gula merah, kok.

; ))
pradaksina 0 0
Felipe: Satu lagi, bendera majapahit yg konon merah putih itu, juga gula kelapa kan?

Apa dwiwarna harus diganti jadi coklat-putih?

: D
botaksakti 0 0
krisnov: The Crow: nggak nyangka...ck ck ck...bule(potan) satu ini bisa juga basa krama, jadi terharu..hehehe.
--------------------------------------------- --------
ampun lebay, Mbakyu, londo sithok niku anggenipun tindak taksih remen "mlaku ndhodhok", menopo malih namung basa kromo: D: D: D
Felipe 0 0
pradaksina:[bahasa Indonesia juga masih gula merah,]
oh nggeh, leres. Sampeyan nastiti sanget : D

[ bendera majapahit yg konon merah putih itu, juga gula kelapa kan]
eh, saya baru dengar yang satu ini : o
pradaksina 0 0
Felipe: http://kenalokal.…japahit.html

Saya gak tahu kata cokelat iu datang dari mana, tapi kalau mengacu ke bahasa inggris kan, cokelat itu makanan/tumbuhan, dan brown baru warna.

perkiraan saya si konsep warna cokelat baru dikenal orang jawa ssesudah kedatangan para bule yg doyan makan cokelat.

Tadinya mungkin warna cokelat ini dianggap gradasi dari warna merah saja, sebagaimana orang madura menganggap biru sebagai gradasi warna hijau.
Felipe 0 0
pradaksina: wow! : o
bisa jadi topik diskusi menarik nih.
nice info. thanks!
botaksakti 0 0
pradaksina: Felipe: wuih...tukang cat sama juragan cat.....cocok: D
wacan bocah 0 0
Butuh google translate Jawa - Indonesia
silip 0 0
Mbah Darmo: Ajeng ndherek urun rembug mbah, mboten kok ajeng keminter. Punika wonten tautan ingkang ngrembag babagan pengendalian hama kanthi cara langkung gampil. Kulo salin sekedik teng mriki. Mbok bilih migunani dhumateng kadang tani.

===
Metode pengendalian hama serangga pada tanaman dengan cara mekanik/fisik

...
Penggunaan perangkap dengan menggunakan bau dapat dilakukan dengan media ketam sawah (yuyu) dapat diterapkan untuk menjerat walang sangit. Secara tradisional, cara ini banyak diterapkan oleh petani didaerah Jawa Barat. Caranya dengan menggantungkan bangak ketam dipinggir sawah. Ternyata dari hasil pengamatan, perangkap ini memang dapat menjerat puluhan, bahkan ratusan walang sangit dan kepik hijau. Perangkap ini akan lebih efektif jika dipadukan dengan perangkap perekat (Kusnaedi, 1999)

Langkah kerja pembuatan perangkap bangkai ketam adalah sebagai berikut:

1. Membuat papan berukuran kira-kira 30cm x 30cm dan di beri penyangga. Papan di letakkan dalam keadaan menghadap keatas/tengadah dan kemudian diolesi dengan perekat.
2. Ketam sawah dimatikan dan dibiarkan hingga membusuk dan diletakkan diatas papan yang telah diolesi dengan perekat.
3. Perangkap kurung
...
====
Kapundhut saking mriki:

http://eone87.wor…-mekanikfis/
Last Man Standing 0 0
pradaksina: [Tadinya mungkin warna cokelat ini dianggap gradasi dari warna merah saja, sebagaimana orang madura menganggap biru sebagai gradasi warna hijau.]

Wong Jawa nyebut warna cokelat gradasi abang apa Kang?
Yen ijo, Dura nyebute biru deun...

Last Man Standing 0 0
botaksakti: [Mbakyu, londo sithok niku anggenipun tindak taksih remen "mlaku ndhodhok", menopo malih namung basa kromo]

Iya ta, ora ngesot maneh pa?

Menawi pun ngendikan "cangkemkoe linoe" nanging sik saged dhahar, remen jadah, tempe bacem-e Mbah Carik Kaliurang ta? : ))
nDhedhet 0 0
terjemahan bisa dibaca ditautan ini:
http://politikana…h-darmo.html

*promosi yoben sing penting urip
as 0 0
SUKOHARJO?!!! "O_o
as 0 0
SUKOHARJO?!???!?!?!? o_O"

Silahkan login untuk memberikan pendapat